خانه تیترخوان زنان آمنوره اولیه یا چرا بعضی دختران دچار قاعدگی نمی‌شوند؟

آمنوره اولیه یا چرا بعضی دختران دچار قاعدگی نمی‌شوند؟

۰
0
212

مهرخانه:عضو مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری و سقط مکرر ابن‌سینا در خصوص آمنوره اولیه یعنی عدم پریود شدن اولیه زنان گفت: آمنوره اولیه به این معناست که برای دختری قاعدگی اتفاق نیفتد.

دکتر آتوسا کریمی در گفتگو با مهرخانه، با بیان این مطلب افزود: مرز سنی آمنوره اولیه دو گونه است؛ اگر صفات ثانویه جنسی مانند رشد موها که در ناحیه زیر بغل یا ناحیه تناسلی وجود دارد، به‌طور طبیعی اتفاق افتاده باشد و نیز رشد سینه‌ها طبیعی باشد، بدین معنی است که فرد صفات ثانویه جنسی را دارد و اگر کسی صفات ثانویه جنسی را داشته باشد، اما تا 13 یا 15 سالگی دچار عادت ماهیانه یا پریود نشود غیرطبیعی محسوب و به آن آمنوره اولیه گفته می‌شود. این افراد باید مورد بررسی اولیه قرار گیرند تا علت آن مشخص شود.نداشتن رحم یا رحم ناقص موجب آمنوره اولیه می‌شود
این متخصص زنان و زایمان در خصوص علل ایجاد آمنوره اولیه گفت: یکی از این علل ساختاری است؛ بدین معنا که فردی که از لحاظ ساختاری رحم نداشته باشد یا رحم به صورت ناقص ساخته شده باشد، دچار عادت ماهیانه نمی‌شود. ازطرفی وقتی راه ارتباطی رحم به بیرون که بتواند خونریزی عادت ماهیانه اتفاق بیفتد، در فرد مسدود شده باشد، موجب خواهد شد خونریزی عادت ماهیانه در پشت پرده غشا جمع شود و فرد عادت ماهیانه نشود.وی تصریح کرد: در عین حال این دختران هر ماه دچار دردهای سیلکلیک و منظم می‌شوند و در معاینه مشخص می‌شود شکمی برجسته دارند؛ زیرا خونریزی‌های مربوط به عادت ماهیانه چندین سال پشت غشا محاطی جمع شده و باعث بزرگ‌شدن و برجسته‌شدن رحم می‌شود؛ به‌طوری‌که رحم از روی شکم، قابل لمس است.

این متخصص ناباروری ادامه داد: با برشی که روی غشا محاطی در اتاق عمل ایجاد می‌شود، این خون را تخلیه می‌کنیم تا راه ارتباطی ایجاد کنیم.

کریمی تأکید کرد: مسائل ساختاری که باعث آمنوره اولیه می‌شوند، بسیار کم هستند و اکثراً علل آمنوره اولیه، مسائل دیگری است.

نبود ارتباط مناسب بین مغز و تخمدان یک علت ایجاد آمنوره اولیه است
وی یکی دیگر از علل آمنوره اولیه را اختلال در سیستم مغز دانست و افزود: برای اینکه دختری بتواند سیکل عادت ماهیانه منظم داشته باشد، باید ارتباط مناسبی بین تخمدان‌ها و مغز برقرار شود تا هورمون‌های هیپوتالاموس و هیپوفیز ساخته‌شده بتوانند در هم‌زمانی و تعامل خوبی با هورمون‌های تخمدان باشند و مجموعه این موارد بتواند روی رحم اثر بگذارد و باعث رشد متناوب و منظم رحم و ریزش منظم آن شود که در ادامه ریزش منظم آستر رحم یا مخاط رحم را در دوران قاعدگی شاهد هستیم.

این عضو مرکز فوق تخصصی ابن‌سینا افزود: اگر هر کجای محورهای تولیدکننده هورمون مانند تخمدان یا مغز اشکال داشته باشد، این سیکل‌ها اتفاق نمی‌افتد.

اختلال در غده تیروئید و بالارفتن پرولاکتین
کریمی با اشاره به یکی دیگر از علل آمنوره اولیه یعنی اختلالات غده تیروئید گفت: کسانی که دچار اختلال تیروئیدی هستند چون تیروئید روی متابولیسم بدن و سایر هورمون‌ها و بلوغ سیستم هیپوتالاموس و ارتباط هیپوتالاموس و هیپوفیز و تخمدان با رحم می‌تواند تأثیر داشته باشد، باعث ایجاد آمنوره می‌شود.

وی ادامه داد: یکی دیگر از هورمون‌های مهم که در ایجاد سیکل‌های قاعدگی مهم است، هورمون پرولاکتین است که در زبان عامیانه مردم به آن هورمون شیر می‌گویند و وقتی زنی بعد از زایمان می‌خواهد شیردهی داشته باشد، اگر این هورمون بیش از حد بالا رود، سبب قطع قاعدگی و قطع تخمک‌گذاری و ناباروری می‌شود.

کریمی تشریح کرد: یکی از علل بالا رفتن هورمون پرولاکتین، کم‌کاری غده تیروئید است. یکی دیگر از علل آن تومورهایی است که در ناحیه هیپوفیز در مغز رشد می‌کنند و باعث بالا رفتن این هورمون می‌شوند. در نتیجه در فردی که صفات ثانویه جنسی نداشته باشد تا 13 سالگی و اگر صفات ثانویه جنسی دارد تا 15 سالگی؛ عادت ماهیانه نخواهند شد.

این متخصص زنان و زایمان تأکید کرد: این افراد حتماً باید توسط متخصص زنان معاینه شوند تا مشخص شود که صفات ثانویه جنسی را دارند یا نه و اندازه‌گیری هورمون تیروئید و هورمون پرولاکتین و برخی هورمون‌هایی که از هیپوفیز تولید می‌شوند، به ما در اختلالات هورمونی که سبب قطع پریود یا عدم ایجاد عادت ماهیانه می‌شود، کمک خواهد کرد.

اشکال در کوروموزوم و مسائل ژنتیکی موجب می‌شود که دختری از ابتدا عادت ماهیانه نداشته باشد
وی با بیان اینکه مسائل ژنتیکی از دیگر عوامل آمنوره اولیه هستند، گفت: اگر فردی از لحاظ کاریوتایپ (انجام بررسی‌های کوروموزومی) و از لحاظ کوروموزومی دچار اشکال باشد، به آمنوره اولیه دچار خواهد شد.

کریمی یکی از شایع‌ترین اشکالاتی که باعث آمنوره اولیه می‌شود را سندرم پرنر دانست و افزود: سندرم تِرنِر در دخترها با قد کوتاه و با گردن‌هایی آویزان که به اصطلاح به آن گردن پره‌دار می‌گویند، با رشد سینه‌ها به مقدار زیاد و فاصله زیاد از هم و صفات ثانویه جنسی که ممکن است بسیار کم بروز کرده باشند، دیده می‌شود که وقتی چنین فردی را سونوگرافی می‌کنیم، معمولاً تخمدان‌ها و رحم آنها کوچک بوده یا ممکن است رحم به صورت ناقص وجود داشته باشد.

سندرم ترنر و آمنوره اولیه
وی با اشاره به اینکه در بررسی‌ها مشخص می‌شود یکی از کوروموزم‌های جنسی این فرد کم است، تأکید کرد: زنان دو کوروموزوم ایکس دارند که اگر یکی از کوروموزم‌ها نباشد به آن سندرم تِرنِر گفته می‌شود. این سندرم می‌تواند با نارسایی تخمدان‌ها و کوچک بودن تخمدان و عدم وجود پریود و کوتاهی قد همراه باشد.

این فلوشیپ ناباروری اظهار کرد: امروزه با پیشرفت‌های علمی حتی برای این افراد نیز اگر زودتر تشخیص داده شوند، با تجویز هورمون‌ها می‌شود آنها را به رشد قدی مناسب برسانیم که در جامعه از کوتاهی قد و عوارض آن رنج نبرند و با استفاده از رحم اجاره‌ای و تخمک خودشان، اگر تخمدان‌ها به اندازه‌ای رشد کرده باشد که فولیکول به اندازه کافی داشته باشد، می‌توانند صاحب فرزند سالم شوند. در نتیجه امروزه برای افراد با آمنوره اولیه، امکان باروری فراهم شده است، اما در گذشته این افراد امکان باردار شدن را نداشتند.

راه درمان آمنوره اولیه به علت ایجاد آن بستگی دارد
این متخصص زنان با بیان اینکه راه درمان آمنوره اولیه بسته به علت آن است، گفت: اگر علت آمنوره اولیه ساختاری باشد، با جراحی آن را برمی‌داریم. اگر علت آن هورمونی است؛ مانند کم‌کاری یا پرکاری تیروئید، بایستی با هورمون آن را درمان کنیم. اگر علت آمنوره زیادی پرولاکتین باشد، باید پرولاکتین درمان شود و اگر علت آن تومورهای مغزی است، باید دید از چه نوع توموری است؛ برخی از تومورهای مغز که فقط هورمون شیر را زیاد می‌کنند و سایز آنها بسیار بزرگ نیست، با دارو قابل درمان هستند و پرولاکتین را به حد نرمال برمی‌گرداند و سایز تومور کوچک؛ و در نتیجه پریودها و تخمک‌گذاری شروع می‌شود و رشد صورت می‌گیرد، اما گاهی لازم است که برخی از تومورها را به دلیل ماهیت بدخیمی آنها یا سایز بزرگشان؛ با روش جراحی خارج کنیم.

تجویز ویتامین دی و کلسیم برای جلوگیری از پوکی استخوان افراد دارای آمنوره اولیه
وی ادامه داد: در برخی موارد اگر فردی به علت آمنوره اولیه قد کوتاهی دارد، ممکن است به تزریق هورمون رشد نیاز داشته باشد و هوورمون‌های استروژن و پروژسترون به طور متناوب تجویز شود و در کنار آن کلسیم و ویتامین دی داده شود تا بافت‌های استخوانی فرد از بین نرود. اگرچه این افراد جوانند، اما چون دچار کمبود استروژن هستند مبتلا به پوکی استخوان می‌شوند. بنابراین باید به این افراد کلسیم و ویتامین دی و هورمون داده شود و اگر کسی قصد بارداری داشته باشد، با استفاده از هورمون علاوه بر ایجاد پریودهای مناسب به تخمدان‌ها رشد فولیکول القا می‌کنیم تا بتوانیم تخمدان‌ها را برای آزاد شدن تخمک‌ها و ایجاد بارداری فرد آماده کنیم. بنابراین بسته به علت ژنتیکی، ساختاری یا هورمونی درمان آمنوره اولیه می‌تواند متفاوت باشد.

جراح و متخصص زنان و زایمان در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه فردی که به آمنوره اولیه مبتلاست آیا مجبور است تا پایان عمر خود دارو مصرف کند یا خیر؟؛ گفت: فردی که فقط هورمون تیروئید او مشکل دارد تا زمانی که تیروئید او به حد نرمال برگردد، نیاز است دارو مصرف کند و بعد به تناسب زمان هر 6 ماه یا هر یک سال هورمون تیروئید خود را چک می‌کند؛ اگر به سطحی برسد که نرمال شده باشد، ممکن است طبق نظر دکتر برای مدتی دارو را قطع کند، اما کسانی که نارسایی تخمدان دارند یا دچار سندرم ترنر هستند، برای پریودشدن باید مادام‌العمر دارو استفاده کنند.

کرمی گفت: برخی اوقات که یکی از علل آمنوره اولیه در مغز است؛ فرد تا وقتی که دارو مصرف نکند پریود نمی‌شود و در نتیجه حتماً باید دارو استفاده کند.

وی افزود: از سن 15 یا 16 سالگی تجویز دارو شروع می‌شود تا حداقل 45 یا 46 سالگی؛ که فرد به طور طبیعی یائسه می‌شود، داروهای هورمونی کم‌ می‌شود؛ اما ورزش و کلسیم و ویتامین دی را ادامه می‌دهیم تا از پوکی استخوان جلوگیری کنیم. اگر علت آمنوره اولیه پرولاکتین بالا باشد؛ به طور مثال در زمینه توموری در هیپوفیز میزان پرولاکتین بالا رفته است، به این فرد دارو داده می‌شود تا پرولاکتین نرمال گردیده و دچار پریود منظم شود؛ در این صورت می‌توانیم دارو را برای مدتی قطع کنیم، اما به بیمار هشدار می‌دهیم که اگر پریودها مجدد نامنظم شد، به پزشک زنان مراجعه کند.

آمنوره اولیه لزوماً به عدم باروری منجر نمی‌شود
عضو مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا گفت: در آمنوره اولیه فرد ممکن است خود را با دوستان خود در مدسه یا دانشگاه که سیکل قاعدگی منظم دارند، مقایسه کند و ممکن است از اینکه بعداً بچه‌دار نشوند دچار نگرانی باشد، اما باید گفت حتی برخی از این افراد آمادگی خوبی را برای فرزنددارشدن دارند. ممکن است این افراد رحم کوچکی داشته باشند، اما وقتی به آنها دارو داده می‌شود، رحم آنها نیز رشد می‌کند و هنگامی‌که می‌خواهند بچه‌دار شوند با دارویی با مقدار کم فولیکول‌های خوبی خواهند داشت و شانس آنها برای بچه‌دار شدن بالاست؛ اما کسی که در زمینه اختلالات ژنتیک نارسایی تخمدان دارد یا رحم او ساخته نشده است، باید از درمان‌های جدید؛ مانند تخمک اهدایی یا رحم اجاره‌ایی استفاده کند، اما به هر حال شانس او نسبت به کسی که مشکل هورمونی دارد، کمتر است.

وی تصریح کرد: این شرایط ممکن است در روحیه فرد اثر بگذارد و اگر پزشک زنان و زایمان نیاز ببیند ممکن است با روانشناس‌ یا روانپزشک در تماس باشد، تا فرد از لحاظ روحی نیز مورد حمایت قرار گیرند.

کریمی در پایان تأکید کرد: آمنوره اولیه لزوماً به عدم باروری منجر نمی‌شود؛ بسیاری از این افراد کسانی هستند که اگر به پزشک مراجعه کنند می‌توانند درمان شوند؛ هم پریود آنها شروع شود، هم رشد قدی مناسب داشته و هم در آینده صاحب فرزند شوند.

وی خاطرنشان ساخت: این بیماری در برخی موارد مانند سندرم ترنر یا برخی بیماری‌های ژنتیکی می‌تواند حالت ارثی داشته باشد، اما در سایر موارد ارثی نیست و اگر مادری اینگونه بود، لزوماً به فرزند خود آمنوره اولیه را منتقل نمی‌کند.

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
بارگذاری بیشتر در تیترخوان زنان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *